In drie stappen naar databedreven sturing in het sociaal domein
Veel organisaties in het sociaal domein meten al van alles. Toch weten ze aan het einde van het jaar niet of ze het goed hebben gedaan. De verbinding tussen beleidsambities, dagelijkse praktijk en data ontbreekt. Wij helpen gemeenten en hun partners om die verbinding wél te maken. In drie stappen zorgen we voor een gedragen systeem van monitoring en sturing in het sociaal domein waarmee teams samen begrijpen, leren en verbeteren.
Stap 1: vooronderzoek
Begrijpen wat er al is en wat er ontbreekt
Voordat je nieuwe doelen en indicatoren kunt opstellen, moet je begrijpen wat er al speelt. Dat doen we door bestaande informatie te analyseren en stakeholders te bevragen. Wat moeten ze kunnen zien om goed te kunnen sturen? Welke informatie is al beschikbaar en wat mist er nog? Waar liggen de belangrijkste verbetermogelijkheden?
Stap 2: werksessies
Samen prioriteren en verbinden
In de werksessies brengen we de juiste mensen bij elkaar: beleidsadviseurs, managers, uitvoerend professionals en eventueel partners uit het netwerk. Samen werken we toe naar een gedeeld en gedragen sturingssysteem.
Op basis van het vooronderzoek stellen we een longlist op van mogelijke indicatoren. In werksessies brengen we dit terug tot een set met de belangrijkste indicatoren die het verhaal van de transformatie vertellen. In deze werksessies gaan de deelnemers echt aan de slag en zoomen ze in (wat betekent deze ene indicator precies?) én uit (klopt dit met het brede doel dat we nastreven?). Door zelf aan de slag te gaan wordt het draagvlak vergroot.
Stap 3: implementatieplan
Twee lijnen naar duurzame sturing
Het eindproduct van het traject is een concreet implementatieplan met twee samenhangende lijnen.
Lijn 1: Dataproducten
Welke informatieproducten zijn nodig om de gekozen indicatoren te ontsluiten? Denk aan dashboards, periodieke rapportages of geautomatiseerde datakoppelingen.
Lijn 2: Sturing en datarituelen
Data zonder structurele bespreking leidt niet tot leren. Daarom ontwerpen we ook de sturingslijn: wie bespreekt wat, hoe vaak, op welk niveau? We werken hierbij met het sturingsmodel van Simons, dat vier lagen onderscheidt: visie & waarden, concrete plannen, meten & indicatoren, en leren & ontwikkelen. Op basis daarvan ontwerpen we datarituelen: vaste momenten waarop teams samen de data duiden, verklaren en vertalen naar verbeteracties.
Implementatie
In de implementatiefase gaat de organisatie aan de slag met het opgeleverde implementatieplan. Als alle onderdelen geïmplementeerd zijn ontstaat er een cockpit-setting: alle stakeholders werken op basis van dezelfde informatie. Niet naast elkaar, maar met elkaar.
Vaak zien we dat er in deze fase veel behoefte is aan nieuwe of aangepaste dataproducten, die snel gebruikt kunnen worden. Onze data-analisten kunnen hierbij helpen. Ze kennen het sociaal domein op hun broekzak en helpen bij de ontwikkeling van de benodigde informatieproducten. Daarnaast geven ze advies en begeleiden de organisatie in deze fase van het datagedreven werken.
Voor wie is dit traject?
Dit traject is voor gemeenten en netwerkorganisaties in het sociaal domein die:
– beleidsambities hebben geformuleerd maar nog niet weten hoe ze die meetbaar maken;
– meerdere partners betrekken (wijkteams, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties) en gezamenlijk willen sturen;
– merken dat huidige rapportages niet aansluiten bij de vragen die er écht toe doen;
– willen groeien naar een cultuur van datagedreven leren en verbeteren.
Wat levert het op?
– Een breed gedragen set van KPI’s per domein of thema, die aansluiten bij de beleidsambities;
– Een helder implementatieplan voor data-producten, met concrete databehoefte als opdracht;
– Een sturingssysteem met datarituelen dat past bij de organisatiestructuur en het netwerk;
– Een ploeg mensen die weet hoe ze samen met data kunnen werken — ook als wij weg zijn;
– Informatieproducten die inzichten opleveren waarmee de organisatie kan monitoren en sturen.